Cuộc chiến “Giành lại không khí sạch”

03/01/2021

“Giành lại không khí sạch” - Tác giả: Tim Smedley, với sự khởi đầu và kết thúc của ô nhiễm khí quyển.

“Giành lại không khí sạch” - Tác giả: Tim Smedley, với sự khởi đầu và kết thúc của ô nhiễm khí quyển.

Bầu trời của bạn có màu gì?

Bộ Giáo dục đã kiểm tra các học sinh lớp sáu (11 tuổi) ở Mexico City, trong đó 80% trẻ nói rằng bầu trời màu xám và 10% cho biết bầu trời có màu nâu. Chỉ có 10% nói rằng bầu trời có màu xanh…

Vào tháng 3 năm 2014, nhà báo Tim Smedley đã đưa vợ cùng đứa con mới sinh của anh ra khỏi Bệnh viện St Mary ở Paddington, mà không biết rằng họ đang đi dọc theo một trong những con đường ô nhiễm nhất, ở một trong những thành phố ô nhiễm nhất châu Âu.

Lấy câu chuyện năm ấy làm mở đầu, Tim Smedley, thông qua quyển sách “Giành lại không khí sạch”, đã kể một câu chuyện đầy đủ về những gì đã xảy ra với không khí mà chúng ta đang hít thở, bao gồm nó là gì, hóa chất nào có hại, chúng đến từ đâu và quan trọng nhất, chúng ta có thể làm gì với chúng.

Khi chúng ta còn đang mù mờ với lớp sương ô nhiễm không khí, Tim Smedley giúp ta gọi tên, điểm mặt chúng. Những “kẻ giết người vô hình” trở nên rõ ràng, trực diện hơn, và khi xác định được chúng là gì, chúng ta đang tiến một bước xa hơn trong hành trình giành lại bầu khí quyển.

Quyển sách đầy ắp những thông tin khoa học, số liệu được kiểm chứng về bầu khí quyển mà tác giả thu thập được. Ông phỏng vấn các nhà khoa học và chính trị gia đi đầu trong lĩnh vực này cũng như những người có cuộc sống bị ảnh hưởng bởi khói bụi.

“Giành lại không khí sạch” - Tác giả: Tim Smedley, với sự khởi đầu và kết thúc của ô nhiễm khí quyển.

Nhưng ô nhiễm không khí có thể được giải quyết, và thông điệp của quyển sách là tích cực.

Giữa những con số thống kê đáng sợ, Tim Smedley hé mở hy vọng vẫn còn cho hành tinh. Trên thực tế, phần lớn các chất gây ô nhiễm không khí là cục bộ, tồn tại trong thời gian ngắn và có thể dừng lại tại nguồn; cuộc chiến chống lại nó, vì thế, cũng đang mang lại hiệu quả tức thì và tích cực. Tất cả chúng ta đều có thể đóng góp phần việc của mình để giành lại bầu không khí sạch về sau.

Tác giả kể những câu chuyện đầy cảm hứng về cách các thành phố như Bắc Kinh đã giảm đáng kể ô nhiễm không khí từ khi chính quyền và người dân quyết tâm hành động. Ông gặp gỡ những người đang ngày ngày cố gắng tạo ra sự thay đổi lâu dài, bền vững cho cộng đồng. Từ lâu trước khi ta bắt đầu nhận thức được tác hại của ô nhiễm, họ đã ở đó và hành động. Dù thứ họ chống lại không đơn thuần là tự nhiên, mà còn là sự phớt lờ của chính phủ, hay lòng tham của những ngành công nghiệp phát thải.

“Giành lại không khí sạch” - Tác giả: Tim Smedley, với sự khởi đầu và kết thúc của ô nhiễm khí quyển.

“Giành lại không khí sạch” lọt vào danh sách rút ngắn của giải thưởng Royal Society Science Book Prize 2019 - giải thưởng tôn vinh các quyển sách hay về khoa học và những tác giả không chỉ là người viết, mà còn là những nhà tiên phong. Qua ngòi bút của Tim Smedley, quyển sách dày cộm các tư liệu khoa học trở nên dễ đọc, dễ tiếp cận, ông đã kể một câu chuyện truyền cảm hứng thông qua những con số.

Tham gia chuyển ngữ cho quyển sách là Ngụy Thị Khanh, người Việt Nam đầu tiên được trao giải thưởng Môi trường Goldman - giải thưởng lớn nhất thế giới dành cho các nhà hoạt động môi trường. Ngụy Thị Khanh được biết đến với nhiều cống hiến giúp thúc đẩy phát triển bền vững ở Việt Nam, bao gồm làm sạch bầu khí quyển và giảm sự lệ thuộc vào nguồn than trong nước. Những nỗ lực của chị đã giúp loại bỏ được 115 triệu tấn khí thải carbon dioxide từ Việt Nam mỗi năm. Dịch giả của quyển “Giành lại không khí sạch” được vinh danh như một người tiên phong, một “anh hùng môi trường” của nước ta.

Tim Smedley là nhà báo và tác giả tâm huyết về vấn đề môi trường, từng viết cho Financial Times, Guardian, The Sunday Times, New Scientist, BBC. Năm 2014, ông chuyển đến Oxfordshire sau 10 năm sống ở London vì các vấn đề về ô nhiễm khí quyển. “Giành lại không khí sạch” (Clearing the Air) là quyển sách đầu tay của tác giả này.  

Hoà Bình


(*) Xem thêm

Bình luận