Giải Nobel Văn học 2020 tôn vinh giọng thơ 'không thể nhầm lẫn' của Louise Gluck

09/10/2020

Chiều 8/10 (giờ Việt Nam), Viện hàn lâm Thụy Điển đã xướng tên nữ thi sĩ Louise Gluck, người Mỹ, là chủ nhân của giải thưởng Nobel Văn học năm 2020.

 

Theo Viện hàn lâm Thụy Điển, nữ thi sĩ Gluck đã được vinh danh vì giọng thơ mang bản sắc riêng, không thể nhầm lẫn, với vẻ đẹp đơn sơ, khắc khổ, khiến sự tồn tại của cá nhân trở nên phổ biến.

Nữ thi sĩ luôn kiếm tìm cảm hứng từ những mô típ cổ điển. Giọng thơ của bà thẳng thắn và không khoan nhượng, song cũng đầy chất hài hước và dí dỏm.

Bà Louise Gluck, sinh năm 1943 tại New York, đã trở thành người phụ nữ mang quốc tịch Mỹ đầu tiên giành giải Nobel Văn học trong 27 năm qua.

Đến nay, nữ thi sĩ đang sở hữu 12 tuyển tập thơ và giành nhiều giải thưởng văn chương lớn ở Mỹ, trong đó có Huy chương Nhân văn quốc gia, giải Pulitzer, Giải thưởng Sách quốc gia, Giải thưởng của Hội phê bình sách quốc gia, và giải Bollingen.

Năm 2003 và 2004, bà được vinh danh là thi sĩ chính thức đại diện cho nước Mỹ và nền thi ca Mỹ.

Thi ca của bà đậm cảm xúc, thường dựa vào lịch sử, hay tự nhiên để truyền tải những trải nghiệm cá nhân và đời sống hiện tại. Thơ của bà còn mô tả bản thể, sự khát khao, với đặc trưng là cách biểu đạt thẳng thắn nỗi buồn và sự cô độc.

Hiện bà Louise Gluck đang giảng dạy tại Yale và làm Chủ tịch Viện hàn lâm các nhà thơ Mỹ.

Đây là giải Nobel thứ 4 được công bố trong mùa giải Nobel năm 2020. Bắt đầu được trao từ năm 1901 đến nay, giải Nobel Văn học được trao 112 lần nhưng có đến 116 tác giả nhận giải do có 4 lần có hai người đồng đoạt giải. Cho tới thời điểm này, mới chỉ có 15 nữ văn sĩ đoạt Nobel Văn học.

Năm ngoái, Ủy ban Nobel đã trao cùng lúc giải thưởng Nobel Văn học cho hai tác giả gồm nhà văn Olga Tokarczuk (Ba Lan) với giải thưởng Nobel Văn học 2018 và nhà văn Peter Handke (Áo) với giải thưởng Nobel Văn học 2019.

Ủy ban giải thưởng Nobel Văn học đánh giá nhà văn Olga Tokarczuk "có trí tưởng tượng độc đáo với niềm đam mê đầy uyên bác, vượt khỏi mọi rào cản của cuộc sống" còn nhà văn Peter Handke được trao giải "về tác phẩm có tầm ảnh hưởng với sự tinh tế của ngôn ngữ, khám phá ngoại vi và tính đặc thù của kinh nghiệm con người".

Trước đó, năm 2018, giải Nobel Văn học không được công bố do những bê bối liên quan đến một thành viên chủ chốt của Viện hàn lâm Thụy Điển lạm dụng tình dục.

Sau giải Nobel Văn học, chủ nhân của các giải Nobel Hòa bình và Nobel Kinh tế sẽ lần lượt được công bố trong ngày 9/10 và 12/10 tới. Năm nay, mỗi giải thưởng Nobel sẽ được trao 10 triệu krona Thụy Điển (hơn 1.120.000 USD), tăng thêm 1 triệu krona so với năm ngoái. Giải thưởng sẽ được chia đều, nếu có từ hai người trở lên được vinh danh.

Do ảnh hưởng của đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19, lễ trao các giải Nobel y học, vật lý, hóa học, văn học và kinh tế theo truyền thống ở Stockholm không thể diễn ra. Thay vào đó, sự kiện này sẽ được tổ chức qua cầu truyền hình.

Trong khi đó, Viện Nobel Na Uy sẽ thu hẹp quy mô lễ trao giải Nobel Hòa bình dự kiến diễn ra tại thủ đô Oslo (Na Uy) vào tháng 12 tới do tình hình dịch Covid-19.

Giải Nobel Văn học năm 2020 xướng tên nữ nhà thơ người Mỹ Louise Gluck. (Ảnh: Getty)

Giải Nobel Văn học năm 2020 xướng tên nữ nhà thơ người Mỹ Louise Gluck. (Ảnh: Getty)

Trong quyết định trao giải năm nay, Ủy ban Nobel đã chọn bài "Giọt tuyết" trong tập thơ đoạt giải Pulitzer năm 1992 của Louise Glück làm ví dụ điển hình cho thơ của bà.

Các người có biết tôi là ai, tôi sống thế nào? Các người biết

tuyệt vọng là gì; vậy thì

mùa đông phải có ý nghĩa với các người.

***

Tôi không mong sống sót,

đất đè nén tôi. Tôi không mong

thức dậy một lần nữa, để cảm nhận

cái mặt đất ẩm cơ thể tôi

có thể phản ứng lại lần nữa, nhớ

sau một thời gian dài cách nở ra lần nữa

dưới ánh sáng lạnh

của đầu xuân.

***

Sợ hãi, phải, nhưng giữa các người một lần nữa

khóc lên phải mạo hiểm niềm vui.

***

Trong làn gió nguyên sơ của thế giới mới.

Tác giả: Louise Glück

Người dịch: Nguyễn Huy Hoàng

Lời người dịch: Louise Glück đã được nhiều người ca ngợi là một trong những nhà thơ tài năng bậc nhất của nền thơ Mỹ đương đại. Bà nhận được nhiều giải thưởng đáng chú ý, trong đó có giải Pulitzer và giải Sách Quốc gia Mỹ cho thơ.

Thơ của bà đặc biệt đáng chú ý với sự thuần khiết, giản kiệm trong ngôn ngữ, chính xác trong kỹ thuật, sự nhạy cảm và cái nhìn sâu sắc đối với các chủ đề đậm chất riêng tư như sự cô đơn, mất mát và cái chết.

Với Giọt tuyết, bằng hình ảnh những bông giọt tuyết, với sự lựa chọn tối giản và chính xác các tính từ và động từ, kết hợp một cú pháp rời rạc nhưng mạnh trong khổ gần cuối của bài thơ, Louise Glück thể hiện sự trở lại diệu kỳ của sự sống sau mùa đông băng giá, một niềm hy vọng mãnh liệt và không ngờ đến, sức mạnh của sự thay đổi và tái sinh.

Anh Thư (tổng hợp) 


(*) Xem thêm

Bình luận
Gọi ngay : 0937112626