“Tư bản thế kỷ 21” của Thomas Piketty - cuốn sách gây tranh cãi nhanh chóng tái bản

15/04/2021

Cuối tháng 3/2021, NXB Trẻ công bố phát hành quyển sách Tư bản thế kỷ 21 của  Thomas Piketty. Bản dịch tiếng Việt dày hơn 800 trang, do các dịch giả Trần Thị Kim Chi, Hoàng Thạch Quân dịch, và Vũ Thành Tự Anh hiệu đính.

 

Sau 2 tuần lễ phát hành bản tiếng Việt, cuốn sách đã được tái bản. Đây là quyển sách từng gây tranh cãi nhiều nhất sau khi ra đời ở Pháp và cũng nhận được sự quan tâm của rất nhiều học giả lẫn báo giới trên toàn thế giới. Kể từ khi ra đời ở Pháp năm 2014, người ta đã rất ngạc nhiên khi cuốn sách kinh tế chính trị dày gần một nghìn trang này đứng đầu bảng xếp hạng sách ở nhiều quốc gia, và là một tác phẩm được bàn tán nhiều hơn cả những tác phẩm kinh tế khác kể từ thời những tác phẩm của John Kenneth Galbraith và Milton Friedman. Chính Thomas Piketty cũng cho rằng mình nghiên cứu lịch sử kinh tế rất sâu và lâu. Hiện tại quyển sách được dịch ra gần 30 thứ tiếng.

Tác giả Thomas Piketty sinh ngày 7/5/1971. Ông là nhà kinh tế học người Pháp chuyên nghiên cứu về tài sản và bất bình đẳng thu nhập, hiện đang giảng dạy tại Trường nghiên cứu cao cấp về Khoa học xã hội (École des hautes études en sciences sociales – EHESS), Trường Kinh tế Paris (Paris School of Economics), và Viện Bất bình đẳng Quốc tế thuộc Trường Kinh tế London (International Inequalities Institute – London School of Economics).

Phân phối tài sản là một trong những vấn đề gây nhiều tranh cãi và được thảo luận rộng rãi nhất thời nay. Chúng ta vẫn chưa thể biết và hiểu hết được những gì diễn ra trong kinh tế, trong các quá trình tiến bộ của tài sản, của tư bản. Vì vậy mà quyển “Tư bản thế kỷ 21” của Thomas Piketty ra đời như lời giải đáp từng câu hỏi của mọi người về tư bản và những vấn đề liên quan. Dữ liệu trong quyển sách này giúp chúng ta có thể tìm hiểu sâu hơn về tài sản, thu nhập, tư bản và những vấn đề khác.

Quyển “Tư bản thế kỷ 21” có 4 phần cùng lời cảm ơn, dẫn nhập, kết luận, chú thích và một số chú giải. Dẫn nhập là một phần không thể thiếu trong những nghiên cứu khoa học, để người làm nghiên cứu và người tiếp cận nghiên cứu đó có thể hiểu hướng đi, các vấn đề cơ bản của nghiên cứu, thì ở cuốn sách này, dẫn nhập cũng có vai trò tương tự. Ở phần Dẫn nhập, tác giả đã cho người đọc biết hướng tiếp cận vấn đề của mình, giải thích những khía cạnh liên quan, chỉ ra lý thuyết, học thuyết của những người đi trước, diễn giải các sự kiện theo những quan điểm khác nhau. Cũng từ đó, chúng ta có thể thấy tác giả đã dày công nghiên cứu và tập hợp tài liệu đến từ nhiều nguồn, làm cho vấn đề nói đến đáng tin cậy, khách quan hơn.

Ở phần 1 “Thu nhập và tư bản” chia làm 2 chương. Trong chương 1, tác giả trình bày các khái niệm thu nhập quốc gia, tư bản, tỷ số tư bản/thu nhập và phác thảo đôi nét tổng quát về sự tiến hóa của phân phối thu nhập và sản lượng toàn cầu. Chương 2 thì đi vào phân tích chi tiết hơn về sự tiến hóa của tỷ lệ tăng trưởng dân số và sản lượng từ thời Cách mạng Công nghiệp. Phần một này như cách để tác giả giới thiệu những ý tưởng cơ bản sẽ được sử dụng nhiều trong những phần còn lại.

 

Trong phần 2 “Sự vận động của tỷ số tư bản/thu nhập” gồm có 4 chương, theo như tác giả thì phần này xem xét các triển vọng tiến hóa dài hạn của tỷ số tư bản/thu nhập và sự phân chia thu nhập quốc gia giữa lao động và tư bản của thế giới trong thế kỷ 21. Cụ thể hơn, chương 3 sẽ xem xét sự biến đổi hình thái tư bản từ thế kỷ 18 bắt đầu với trường hợp của nước Anh và Pháp. Chương 4 giới thiệu trường hợp của Đức và Mỹ. Chương 5 và 6 mở rộng phạm vi địa lý của phân tích cho toàn bộ hành tinh trong chừng mực mà nguồn số liệu cho phép, sau đó rút ra bài học kinh nghiệm từ lịch sử và dự đoán trong những thập niên sắp tới.

Đến phần 3 “Cơ cấu của bất bình đẳng” có 6 chương. Chương 7 cho độc giả làm quen với tầm vóc bất bình đẳng trên thực tế qua phân phối thu nhập giữa lao động và tư bản, sở hữu tư bản. Chương 8 sẽ phân tích sự vận động lịch sử của các hiện tượng bất bình đẳng này, bắt đầu bằng việc so sánh Pháp và Mỹ. Chương 9 và 10 mở rộng phân tích cho tất cả những nước có số liệu lịch sử. Chương 11 nghiên cứu tầm quan trọng đang thay đổi của tài sản thừa kế trong dài hạn. Chương 12 xem xét triển vọng phân phối tài sản toàn cầu trong mấy thập niên đầu tiên của thế kỷ 21.

Cuối cùng, phần 4 “Điều tiết tư bản trong thế kỷ 21” gồm 4 chương, phần này rút ra các bài học chuẩn tắc và chính sách từ ba phần trước. Chương 13 tìm hiểu xem một “nhà nước xã hội” phù hợp như thế nào với tình hình hiện tại. Chương 14 gợi ý suy nghĩ lại về thuế thu nhập lũy tiến dựa vào kinh nghiệm quá khứ và các xu hướng hiện tại. Chương 15 mô tả thuế lũy tiến đánh vào tư bản được điều chỉnh thích ứng với tình hình thế kỷ 21 như thế nào và so sánh công cụ lý tưởng hóa này với những chính sách điều tiết khác có thể được ban hành trong quá trình chính trị. Chương 16 xem xét vấn đề căng thẳng về nợ công và vấn đề có liên quan.

Phần kết luận là lời tổng kết của tác giả về những gì mình đã nêu ra ở những phần trên, ông cũng cho rằng những kết luận của ông về cơ bản là mong manh và cần được chất vấn, tranh luận thêm. Qua những gì Thomas Piketty trình bày trong quyển sách của mình, chúng ta sẽ hiểu được những vấn đề về thu nhập và tư bản, sự vận động của tỷ số tư bản/thu nhập, cơ cấu của sự bất bình đẳng, điều tiết tư bản trong thế kỷ 21 thông qua những số liệu cụ thể, dẫn chứng xác đáng. Bên cạnh đó, tác giả còn đúc kết được những kinh nghiệm từ quá khứ để vận hành vào hiện tại và tương lai. Những vấn đề từ cơ bản nhất đến phức tạp nhất được viết đầy đủ trong quyển “Tư bản thế kỷ 21” sẽ giúp chúng ta có thêm hiểu biết, cái nhìn toàn diện hơn về những vấn đề mang tính cốt lõi của thời đại.

Hoà Bình


(*) Xem thêm

Bình luận